Artykuły
Jerzy ŻYŻYŃSKI: Neoliberalizm jako strukturalna przyczyna kryzysu a poszukiwanie dróg naprawy
Jan, Jacek SZTAUDYNGER: Rodzinny kapitał społeczny a wzrost gospodarczy w Polsce
Miscellanea
Bożena ADAMCZYK – KŁOCZKOWSKA, Michał WOJNA: Funkcja niedoboru jako regulator w publicznym systemie ochrony zdrowia w Polsce
Liliana JODKOWSKA: Państwo opiekuńcze a idea flexicurity
Marek A. DĄBROWSKI: Czy akumulacja rezerw dewizowych przez kraje Azji Wschodniej jest przejawem interwencjonizmu państwowego
Agnieszka KURCZEWSKA: Dyskusja nad pojęciem małego i średniego przedsiębiorstwa. Obecność problematyki sektora MSP w nauce ekonomii.
Eseje
Tadeusz KOWALIK: O stanie ekonomii w Księdze Jubileuszowej dla Jana Lipińskiego
Recenzje i omówienia
Paweł BAGIŃSKI, Katarzyna CZAPLICKA, Jan SZCZYCIŃSKI: Międzynarodowa współpraca na rzecz rozwoju ( rec. Przemysław Deszczyński)
Włodzimierz REMBISZ: Mikro i makroekonomiczne podstawy równowagi wzrostu w sektorze rolno – spożywczym (rec. Szczepan Figiel)
Streszczenia
Jerzy Żyrzyński
NEOLIBERALIZM JAKO STRUKTURALNA PRZYCZYNA KRYZYSU A POSZUKIWANIE DRÓG NAPRAWY
Rzeczywiste przyczyny kryzysu nie tkwią w błędach bankowców czy zachłanności finansistów. Rzeczywistej przyczyny kryzysu należy szukać w strukturalnych zmianach, jakie miały miejsce w światowej gospodarce, a zwłaszcza w gospodarce amerykańskiej, w okresie ostatnich kilkudziesięciu lat. Podłożem tych zmian było zasadnicze przestawienie sposobu myślenia w polityce ekonomicznej państw zachodnich – była to ideologia, która zaczęła dominować od przełomu lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych: ideologia neoliberalna. Jej konsekwencją były zmiany strukturalne, które ostatecznie doprowadziły do kryzysu. Autor poddaje krytyce podstawy teoretyczne polityki ekonomicznej realizowanej w ramach ideologii neoliberalnej i analizuje podstawowe jej skutki: wzrost nierówności i finansyzację (financialization) gospodarek, która polegała na eksplozywnym wzroście rynków finansowych i oderwaniu się ich od realnej gospodarki. Stawia tezę, że problem kryzysu nie zostanie rozwiązany jeśli nie sięgnie się do strukturalnych jego przyczyn, jakie wywołał neoliberalizm. Twierdzi, że po pierwsze, trzeba zmniejszyć nierówności w podziale dochodów – temu powinien służyć powrót do progresywnych systemów podatkowych; i po drugie, trzeba ograniczyć rynki finansowe przez powrót do stabilizujących system finansowy regulacji, podobnych do amerykańskiej ustawy Glass-Steagall Act.
Słowa kluczowe: przyczyny kryzysu, neoliberalizm, finansyzacja gospodarek, drogi wyjścia z kryzysu
Jan, Jacek Sztaudynger
RODZINNY KAPITAŁ SPOŁECZNY A WZROST GOSPODARCZY W POLSCE
Od połowy lat 90-tych do modeli wzrostu gospodarczego są wprowadzane kategorie reprezentujące kapitał społeczny - więzi międzyludzkie takie jak zaufanie, przestępczość, zróżnicowanie dochodów itp. Wiedza socjologiczna i psychologiczna pozwala wskazać rodzinę jako źródło więzi międzyludzkich, a także wyznacznik szczęścia i jakości życia człowieka. Można przypuszczać, że szczęśliwi lepiej spełniają swoje role społeczne, m.in. lepiej i efektywniej pracują. Postawiliśmy zatem hipotezę: rodzinny kapitał społeczny - więzi rodzinne wpływają na wzrost gospodarczy. Precyzując: im więcej rozwodów, w stosunku do nowo zawieranych małżeństw, tym wolniejszy wzrost gospodarczy. Hipoteza ta została potwierdzona dla gospodarki polskiej w latach 1967-2006. Na podstawie modelu ekonometrycznego dynamiki PKB, w którym obok współczynnika dezintegracji rodzinnej występują: dynamika zatrudnienia, stopa inwestycji i stopa przestępczości. Na skutek dezintegracji więzi małżeńskich i rodzinnych średnioroczne spowolnienie wzrostu gospodarczego było rzędu 0,6 punktu procentowego. Oznaczało to spowolnienie wzrostu gospodarczego o blisko jedną piątą.
Słowa kluczowe: Polska, rodzinny kapitał społeczny, wzrost gospodarczy, dezintegracja rodzin, stopa przestępczości