Jerzy WILKIN: Czy ekonomia może być piękna?. Rozważania o przedmiocie i metodzie    ekonomii.
Dariusz ROSATI: Przyczyny i mechanizm kryzysu finansowego w USA.
Grzegorz W. KOLODKO: Wielka Transformacja 1989 – 2029. Uwarunkowania, przebieg, przyszłość

Miscellanea

Witold KWAŚNICKI: Amalteiści i neo-maltuzjanie  - dwie wizje rozwoju

Eseje

Wacław STANKIEWICZ: O projektowaniu mechanizmów społecznych.

Recenzje i omówienia

Cezary WÓJCIK: Integracja ze strefą euro. Teoretyczne i praktyczne aspekty konwergencji (rec. Michał Brzoza – Brzezina)

Streszczenia

Jerzy WILKIN:
CZY EKONOMIA MOŻE BYĆ PIĘKNA? ROZWAŻANIA O PRZEDMIOCIE I METODZIE EKONOMII.

Artykuł prezentuje próbę spojrzenia na proces ewolucji współczesnej ekonomii z punktu widzenia pojęcia piękna. Piękno jest kategorią, do której odwołują się naukowcy z wielu dziedzin, a zwłaszcza nauk ścisłych (fizyki i matematyki) oraz nauk humanistycznych, ale rzadko czynią to ekonomiści. Związek piękna i ekonomii omówiony został w odniesieniu trzech sfer analizy: misji ekonomii i jej roli społecznej, przedmiotu ekonomii oraz metodologii nauk ekonomicznych. Rozważania zawarte w prezentowanym artykule nawiązują do osiągnięć różnych nurtów ekonomii oraz innych nauk. Poszukiwanie piękna w ekonomii jest uzasadnione i spełnia ważną rolę, jako źródło inspiracji i wzbogacania podstaw metodologicznych współczesnej ekonomii.

Słowa kluczowe: ekonomia, metodologia ekonomii, piękno, filozofia ekonomii

Dariusz ROSATI:
 PRZYCZYNY I MECHANIZM KRYZYSU FINANSOWEGO W USA

Celem artykułu jest wyjaśnienie przyczyn i mechanizmu kryzysu finansowego, który został zapoczątkowany w połowie 2007 roku załamaniem na amerykańskim rynku kredytów hipotecznych typu subprime. Punktem wyjścia analizy jest standardowy model rynku kredytów hipotecznych oraz identyfikacja głównych czynników wpływających na położenie krzywych popytu i podaży na tym rynku w latach 2000-2007. Na podstawie danych statystycznych autor pokazuje, że szybka ekspansja kredytów hipotecznych w tym okresie była spowodowana głównie przesunięciem krzywej podaży kredytów, przy stosunkowo niewielkim przesunięciu krzywej popytu. Wśród czynników podażowych największe znaczenie miały: obfitość finansowania spowodowana napływem kapitału zagranicznego, możliwość sekurytyzacji kredytów, spekulacyjny wzrost cen nieruchomości, niedostosowanie metod wyceny ryzyka, regulacji i nadzoru bankowego do zmienionej sytuacji na rynkach finansowych, a także nieformalne gwarancje rządowe dla instytucji pośrednictwa kredytowego i słabość nadzoru właścicielskiego nad bankami. Czynniki leżące po stronie popytu, takie jak spekulacja, spadek oszczędności ludności, oraz niski poziom oprocentowania kredytów hipotecznych odegrały mniejszą rolę.

Słowa kluczowe: kryzys finansowy, kredyty hipoteczne, nadzór bankowy

Grzegorz W. KOŁODKO:
WIELKA TRANSFORMACJA 1989 – 2029. UWARUNKOWANIA, PRZEBIEG,  PRZYSZŁOŚĆ

Ponad 1,8 miliarda ludzi – od Europy Środkowej do Wschodniej Azji – jest zaangażowane już od pokolenia w wielką transformację systemową prowadzącą do gospodarki rynkowej, społeczeństwa obywatelskiego i demokracji. Proces ten ewoluuje zarówno pod wpływem chaosu, jak i celowej działalności, co w rezultacie przyniosło mieszane owoce. Zróżnicowanie obecnej sytuacji jest skutkiem spuścizny z przeszłości oraz strategii i polityki realizowanej w poszczególnych krajach w kolejnych okresach. Strategie te były i są oparte na różnych założeniach i odmiennych szkołach myśli ekonomicznej. Z płynących stąd doświadczeń wynikają tak wnioski teoretyczne, jak i praktyczne następstwa. W artykule, napisanym z perspektywy ekonomii porównawczej i przy wykorzystaniu metody tzw. alternatywnej historii, przeprowadzona jest analiza wieloaspektowego procesu wielkiej posocjalistycznej transformacji podczas minionych dwu dekad. Przedstawia on także pewne długofalowe prognozy i propozycje działań na następne pokolenie.

Słowa kluczowe: transformacja; wzrost gospodarczy; rozwój; instytucje; polityka gospodarcza; okres posocjalistyczny; Europa Środkowo-Wschodnia; były Związek Radziecki; przyszłość