Alojzy Paweł Melich urodził się 7 czerwca 1918 roku w Gliwicach jako syn Ignacego
i Marii z domu Jończyk. Do szkoły średniej uczęszczał w Mysłowicach. Było to Państwowe Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki, które ukończył zdając egzamin maturalny w 1937 roku. W tym samym roku rozpoczął naukę w prywatnym Wyższym Studium Nauk Społeczno
-Gospodarczych w Katowicach na Wydziale Organizacji Przemysłu. Studia przerwał wybuch II wojny światowej. Po wojnie ukończył przerwane studia w Wyższym Studium Nauk Społeczno-Gospodarczych w Katowicach. W 1949 roku przeniósł się na studia w Akademii Handlowej w Krakowie, gdzie w 1950 roku uzyskał magisterium. W 1945 roku rozpoczął pracę zawodową w Zjednoczeniu Przemysłu Cynkowego w Katowicach, gdzie był kierownikiem Sekcji Upaństwowienia Przemysłu do 1950 roku. W tym samym roku podjął pracę naukowo-dydaktyczną w Wyższej Szkole Ekonomicznej (od 1974 roku Akademii Ekonomicznej im. Karola Adamieckiego) w Katowicach, pozostając jednocześnie radcą ekonomicznym polskiego przemysłu metali nieżelaznych.
Profesor Melich pracował w Akademii Ekonomicznej im. Karola Adamieckiego nieprzerwanie do ostatnich dni życia, pomimo przejścia na emeryturę w 1988 roku.
Pracę na Uczelni rozpoczął jako zastępca profesora w Katedrze Ekonomiki Przemysłu. Od 1964 pełnił funkcję kierownika Katedry Ekonomii Politycznej, a w latach 1969-1988 był dyrektorem takiegoż Instytutu. Jako emerytowany pracownik nauki był zatrudniony w Katedrze Finansów AE, w tamtejszym Zakładzie Międzynarodowych Stosunków Finansowych.
Był pierwszym doktorem wypromowanym w katowickiej Uczelni. Stopień ten otrzymał w ówczesnej Wyższej Szkole Ekonomicznej w 1960 roku, na podstawie dysertacji doktorskiej Płace, ich organizacja i struktura na przykładzie kopalnictwa rud metali nieżelaznych, napisanej pod kierunkiem naukowym prof. Mariana Franka. Cztery lata później Alojzy Melich uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego na podstawie rozprawy Teoretyczne i praktyczne problemy płacowe we współczesnym kapitalizmie. Kolokwium habilitacyjne odbyło się w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Sopocie (dziś Uniwersytet Gdański). W 1960 roku Alojzy Melich został docentem. W 1964 roku Rada Państwa nadała Mu tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego, a w 1972 profesora zwyczajnego.
W Akademii Ekonomicznej im. Karola Adamieckiego w Katowicach A. Melich pełnił w latach 1954-1962 funkcję prodziekana Wydziału Przemysłu. W latach
1965-1975 piastował godność rektora Uczelni. Zgromadzenie Ogólne Polskiej Akademii Nauk powołało Profesora Alojzego Melicha w 1971 roku na członka korespondenta PAN. W tym samym roku Uniwersytet Marcina Lutra w Halle-Wittenberg w Niemczech nadał Mu tytuł doktora honoris causa.
Prof. Alojzy Melich był w latach 1975-1985 członkiem Prezydium Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. W tym okresie pełnił jednocześnie funkcję Przewodniczącego Oddziału Polskiej Akademii Nauk w Katowicach. W latach 1974-1983 był Przewodniczącym Komitetu Problemów Pracy i Polityki Społecznej, a w łatach 1971-1980 zastępcą Przewodniczącego Komitetu Nauk Ekonomicznych PAN. W latach 1964-1968 był wiceprzewodniczącym Śląskiego Instytutu Naukowego w Katowicach, w latach 1983-1990 także redaktorem prac nad Encyklopedią Górnośląską. Przez wiele lat był działaczem Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego. W okresie 1958-1980 pełnił funkcję członka zarządu Oddziału PTE w Katowicach, będąc w latach 1960-1964 sekretarzem, a w okresie 1964-1975 wiceprezesem tegoż Oddziału. W latach 1965-1981 był członkiem Zarządu Głównego PTE w Warszawie. Pełnił też funkcję wiceprezesa Górnośląskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk im. W. Roździeńskiego w Katowicach.
Profesor Melich był przez 5 lat przewodniczącym Sekcji Ekonomicznej Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej do Spraw Kadr Naukowych przy Prezesie Rady Ministrów oraz członkiem jej Prezydium. Recenzował liczne przewody profesorskie. Był posłem na Sejm w latach 1972-1980, pełniąc funkcję zastępcy Przewodniczącego Komisji Planu Gospodarczego, Budżetu i Finansów.
Pod kierunkiem Profesora Melicha obroniono blisko 700 prac magisterskich i 15 dysertacji doktorskich. Zainteresowania naukowe Profesora Alojzego Melicha koncentrowały się głównie na problemach teorii, polityki i techniki płac, zasad gospodarowania i rachunku ekonomicznego, społecznych aspektów ekonomii. Dorobek naukowy Profesora Melicha obejmuje ponad 300 pozycji, w tym 28 książek i ponad 120 rozpraw naukowych.
Profesor Melich był otwarty na innych ludzi, studentów, pracowników naukowych. Swymi publikacjami i stylem pracy Profesor szerzył wzór pracowitości, systematyczności, rzetelności intelektualnej i moralnej. Doniosłym rysem jego osobowości była udzielająca się pogoda ducha, energia i chęć działania. Był wybitną postacią w polskiej ekonomii XX wieku.
Prof. Alojzy Melich zmarł w Katowicach w dniu 21 kwietnia 2006 roku.
prof.
Grażyna Musiał
skrót opracowania Grażyny Musiał: Alojzy Melich – życie i praca. „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki”, R. 48: 2003 nr 1-2, s.57-81.