Pytania z poprzednich edycji OWE

1. Pytanie opisowe o charakterze ogólnym:
Przedstaw społeczne i ekonomiczne uzasadnienie redystrybucji dochodów ludności.

2. Zadanie analityczne:
Fundusz venture capital, posiadający wolne środki do zainwestowania, rozważa ich zaangażowanie w projekty z sektora nowych technologii.

Wnioski o wsparcie finansowe składa dwóch początkujących przedsiębiorców, którzy chcą – w zamian za udział w zyskach – zgromadzić kapitał na uruchomienie działalności gospodarczej.

Projekt przedsiębiorcy A wymaga zainwestowania jednorazowo przez fundusz venture capital 200 tys. zł, a projekt przedsiębiorcy B 350 tys. zł. Oczekiwane przepływy pieniężne (w tys. zł) dla funduszu przedstawia poniższa tabela:

Wyszczególnienie	Rok 1	Rok 2	Rok 3
Projekt A	100	250	450
Projekt B	360	350	340

− Czy fundusz venture capital powinien zainwestować w te projekty, jeżeli uzależnia swoje wsparcie od pozytywnej oceny opłacalności przedsięwzięć inwestycyjnych w okresie trzyletnim? Dokonaj stosownych obliczeń i uzasadnij swoją odpowiedź, zakładając, że roczna stopa dyskontowa wynosi 10%, przepływy pieniężne będą otrzymywane na koniec każdego okresu, ryzyko każdego projektu jest identyczne oraz pomijając – dla uproszczenia – kwestie opodatkowania. (5 pkt)

Przed podjęciem ostatecznej decyzji w sprawie finansowania fundusz venture capital zawsze dokonuje przeglądu innych zgłoszonych projektów. Ich syntetyczną charakterystykę (przy założeniach jak w pkt 1) zawiera poniższa tabela (dane w tys. zł):

Wyszczególnienie	Projekt C	Projekt D	Projekt E	Projekt F	Projekt G	Projekt H
Nakłady początkowe	200	300	200	150	350	600
Wartość zaktualizowana netto	220	900	450	400	650	750

− Po dokładnym przeanalizowaniu zgłoszonych projektów okazało się, że zaangażowanie funduszu venture capital w projekt A wyklucza – ze względu na konflikt interesów – finansowanie projektu E, a wsparcie projektu B uniemożliwia zainwestowanie w projekt G. Które spośród wyżej wymienionych projektów mogą zatem liczyć na wsparcie funduszu? Odpowiedź krótko uzasadnij.
   
− Fundusz venture capital podejmuje decyzję, że na dofinansowanie projektów z sektora nowych technologii zamierza przeznaczyć 1 mln zł. Które z nich wesprze fundusz i dlaczego (uwzględnij ustalenia z pkt 2)? Czy fundusz wykorzysta całą pulę środków zarezerwowanych na ten cel?

Pobierz klucz z odpowiedziami na pytania z zawodów centralnych XXIV OWE.

1. Pytanie opisowe o charakterze ogólnym:
Scharakteryzuj wpływ kursu walutowego na mikro- i makroekonomiczną sytuację Polski.

2. Zadanie z analizy finansowej:
Dwóch przyjaciół ze studiów prowadzi sklep internetowy. Przychody z prowadzenia tej działalności gospodarczej wynoszą miesięcznie 60 tys. zł. Miesięczne koszty dzierżawy łącz internetowych oraz usług telekomunikacyjnych wynoszą 10 tys. zł, wynagrodzenie sekretarki oraz konsultantów to wydatek 30 tys. zł, pozostałe koszty (usługi pocztowe i kurierskie, materiały biurowe, reklama itp.) zamykają się kwotą 6 tys. zł. Opłata za usługi biura rachunkowego, które prowadzi księgowość sklepu, wynosi miesięcznie 2 tys. zł. Przeciętny stan należności sklepu to 25 tys. zł.
 
Zaangażowanie każdego ze współwłaścicieli w prowadzenie sklepu internetowego wymagało rezygnacji z pracy w dziale IT jednej z jednostek administracji publicznej – jeden z nich mógłby otrzymywać tam miesięczne wynagrodzenie w wysokości 6 tys. zł, a drugi 5,5 tys. zł. Sklep internetowy prowadzony jest w lokalu będącym własnością jednego z nich. Według aktualnych stawek rynkowych lokal wyceniany jest na 700 tys. zł, a możliwy do uzyskania miesięczny czynsz rynkowy za jego wynajem to 3,5 tys. zł. Ponadto współwłaściciele zainwestowali w kapitał obrotowy (niezbędny do uruchomienia sklepu internetowego) 150 tys. zł.
 
Przyjmując, że roczna rynkowa stopa procentowa netto wynosi 4% i – dla uproszczenia – pomijając kwestie opodatkowania, odpowiedz na poniższe pytania:

− Ile wynoszą miesięczne koszty księgowe?
− Ile wynosi miesięczny zysk księgowy?
− Ile dni wynosi przeciętny cykl inkasa należności tego sklepu internetowego?
− Ile wynoszą miesięczne koszty alternatywne?
− Ile wynoszą miesięczne koszty ekonomiczne?
− Czy przyjaciele powinni kontynuować działalność gospodarczą? Przedstaw niezbędne obliczenia i uzasadnij swoją odpowiedź.

Pobierz klucz z odpowiedziami na pytania z zawodów okręgowych XXIV OWE .

1. Pytanie opisowe o charakterze ogólnym:
− Wyjaśnij, jak powstanie i rozwój pieniądza elektronicznego wpłynęły na funkcje realizowane przez pieniądz oraz zachowania gospodarstw domowych.
− Pieniądz jest nie tylko dobrem rzadkim, ale jest także narażony na utratę wartości. Omów problem gospodarowania pieniądzem w warunkach inflacji.

2. Zadanie z podstaw ekonomii:
Tabela przedstawia zmiany poziomu cen, a także zmiany poziomu wynagrodzenia nominalnego oraz wynagrodzenia realnego w górnictwie węgla kamiennego w latach 2007–2009 w pewnym kraju w Europie Środkowo-Wschodniej.

Rok	Zmiana wynagrodzenia   nominalnego (w %)	Zmiana poziomu cen    (wskaźnik inflacji w %)	Zmiana wynagrodzenia   realnego (w %)
2007	6	4
2008		9	2,75
2009	8		–3,52

Polecenia:
− Uzupełnij tabelę, zaokrąglając wyniki do dwóch miejsc po przecinku. Zapisz, w jaki sposób otrzymałeś każdy z wyników.
− O ile procent zmieniło się wynagrodzenie nominalne w górnictwie węgla kamiennego w całym analizowanym okresie? Zaprezentuj obliczenia. Czy na podstawie informacji o wzroście wynagrodzenia nominalnego możemy wnioskować o polepszeniu się sytuacji dochodowej gospodarstw domowych utrzymujących się z pracy w górnictwie węgla kamiennego w tym okresie? Odpowiedź krótko uzasadnij.
− Związki zawodowe, mające tradycyjnie silną pozycję w górnictwie węgla kamiennego, zapowiadają strajk generalny w całym sektorze, jako przyczynę podając obniżenie się realnego wynagrodzenia w okresie ostatnich trzech lat (2007–2009). Czy hasło przewodnie, jakie umieścili na swoich sztandarach protestujący: Dość obniżek realnego wynagrodzenia w górnictwie węgla kamiennego! ma uzasadnienie merytoryczne? Dokonaj odpowiednich obliczeń i zinterpretuj je.

Pobierz klucz z odpowiedziami na pytania z zawodów szkolnych XXIV OWE.

1. Pytanie opisowe o charakterze ogólnym:
W świetle wybranych teorii cyklów koniunkturalnych wskaż argumenty za i przeciw stabilizacji gospodarki przez państwo.

2. Zadanie analityczne:
Sprzedaż jachtów podlega dużym wahaniom cyklicznym – w okresie dobrej koniunktury występuje duży popyt na dobra o luksusowym charakterze, natomiast spadek dochodów w czasie recesji powoduje, że zapotrzebowanie na nie gwałtownie spada. Właściciel firmy sprzedającej jachty musi podjąć decyzję w sprawie wielkości zamówienia przed nadchodzącym sezonem. Prognozy koniunktury publikowane w mediach wskazują, że istnieje 60-procentowe prawdopodobieństwo poprawy koniunktury w ciągu najbliższych 12 miesięcy, co pozwoli sprzedać w tym okresie o połowę więcej jachtów niż dotychczas. Jeśli gospodarka nadal będzie znajdować się w stagnacji (40-procentowe prawdopodobieństwo takiej sytuacji), wielkość sprzedaży nie zmieni się w stosunku do roku ubiegłego i wyniesie 100 szt.

Firma ma dwie możliwości: złożyć zamówienie na 100 szt. lub na 150 szt. jachtów. Jeśli właściciel zamówi 150 szt. jachtów, wówczas może osiągnąć 350 tys. € zysku (jeśli prognoza poprawy koniunktury sprawdzi się) lub może ponieść stratę w wysokości 150 tys. € (jeśli sytuacja w gospodarce nie zmieni się i firma zmuszona będzie obniżyć ceny, aby sprzedać nagromadzone zapasy jachtów po cenach niższych od kosztów zakupu). W wypadku zamówienia 100 szt. jachtów poziom zysku może przyjąć dwie wartości: 225 tys. € (poprawa koniunktury) lub 100 tys. € (dalsza stagnacja).
− Na podstawie powyższych informacji wskaż, jaką wielkość zamówienia powinien złożyć właściciel firmy. Odpowiedź krótko uzasadnij.

Do właściciela firmy sprzedającej jachty swoją ofertę przesyła czołowa firma z branży reklamowej, w której gwarantuje, że skorzystanie z jej usług pozwoli uzyskać wyższe ceny sprzedaży jachtów niż dotychczas. Wpłynie to na poziom zysku firmy w następujący sposób: w sytuacji poprawy koniunktury firma wypracuje 450 tys. € zysku (jeśli zamówi i sprzeda 150 szt. jachtów) lub 250 tys. € (odpowiednio dla 100 szt.). Jeżeli natomiast stagnacja gospodarki będzie trwać nadal, wówczas wynik finansowy firmy dla wariantu zamówienia 150 szt. jachtów będzie ujemny i wyniesie 140 tys. €, a w wypadku zamówienia 100 szt. jachtów firma osiągnie zysk w wysokości 110 tys. €. Koszt wynajęcia firmy reklamowej to 15 tys. € (nie został uwzględniony w powyższych wynikach finansowych). Rozkład prawdopodobieństwa zmian koniunktury pozostaje bez zmian.
− Czy w tej sytuacji właściciel firmy sprzedającej jachty powinien skorzystać z usług firmy reklamowej? Czy wpłynie to na zmianę liczby jachtów zamówionych przez właściciela firmy? Odpowiedź krótko uzasadnij.

− Zakładając, że właściciel sklepu zaufał prognozom koniunktury publikowanym w mediach i zgodnie z nimi złożył zamówienie, a po czasie okazało się, że sytuacja w gospodarce była inna, niż pierwotnie przewidywano (innymi słowy: wielkości prawdopodobieństwa poprawy koniunktury lub stagnacji były inne niż określone na wstępie), czy można uznać, że właściciel podjął złą decyzję. Jak powinien się zachować?

Pobierz klucz z odpowiedziami na pytania z zawodów centralnych XXIII OWE.

1. Pytanie opisowe o charakterze ogólnym:
Omów mechanizmy oddziaływania negatywnych zewnętrznych impulsów koniunkturalnych na gospodarkę Polski.
 
2. Zadanie z analizy finansowej:
− Biuro turystyczne organizuje wycieczkę autokarową. Koszty kształtują się następująco:
a) wynagrodzenie kierowcy: 100 €,
b) wynajęcie autokaru: 500 €,
c) opłaty za przejazd autostradami i parkingi: 75 €.

Wynagrodzenie kierowcy jest bezzwrotnym kosztem utopionym. W razie odwołania wycieczki przepada również 50 € tytułem opłaty rezerwacyjnej (zaliczki) za wynajęcia autokaru. W przypadku dojścia do skutku wycieczki wpłacona opłata rezerwacyjna (zaliczka) pomniejsza koszt wynajęcia autokaru. Przy cenie wycieczki na poziomie 25 €, ile osób powinno zakupić bilet, aby nie odwołano wycieczki? Dokonaj stosownych obliczeń i krótko uzasadnij odpowiedź.

− Roczna wielkość sprzedaży biura turystycznego w ostatnim roku wyniosła 100 000 €, a jego aktywa 50 000 €. Wiadomo również, że wskaźnik rentowności sprzedaży netto wyniósł 10%, a mnożnik kapitału własnego wynosi 1,25. Na podstawie powyższych danych oblicz wskaźnik rentowności aktywów i wskaźnik rentowności kapitału własnego.

− Biuro turystyczne przed nowym sezonem rozważa ekspansję, co wymagałoby wzrostu aktywów o 50%. Aktualnie zysk operacyjny (przed opodatkowaniem i odjęciem odsetek) wynosi 14 000 € (pozostałe dane jak w pkt 2). Czy przy oprocentowaniu kredytu na dotychczasowym poziomie (podatek dochodowy 20%) korzystniej będzie zaciągnąć kredyt czy sfinansować ekspansję kapitałem własnym? Odpowiedź krótko uzasadnij, ustalając przy tym, ile wynosi koszt kapitału obcego (kredytu).
 
Pobierz klucz z odpowiedziami na pytania z zawodów okręgowych XXIII OWE.

1. Pytanie opisowe o charakterze ogólnym:
− Na przykładach wybranych przez siebie firm przedstaw, jak obserwowane na świecie spowolnienie gospodarcze wpływa na funkcjonowanie przedsiębiorstw.
− Przedstaw, jak wahania koniunktury wpływają na zachowania gospodarstw domowych w zakresie konsumpcji i oszczędzania.

2. Zadanie z podstaw ekonomii:
W gospodarce pewnego europejskiego kraju w trzech wybranych latach podstawowe wielkości makroekonomiczne ukształtowały się następująco (kwoty w mld EUR, ceny bieżące):

Wyszczególnienie	Lata
	2000	2004	2008
Amortyzacja	30	40	50
Dochody netto obywateli za granicą	10	20	30
Eksport	150	140	200
Import	160	180	160
Dochody podatkowe	120	140	160
Transfery	30	40	50
Wydatki inwestycyjne brutto	80	90	120
Wydatki konsumpcyjne	250	280	320
Wydatki państwa na zakup dóbr i usług	100	110	120

Na podstawie danych z tabeli odpowiedz na następujące pytania:
− Ile wyniósł produkt krajowy brutto w 2004 r. w cenach bieżących?
− Ile wyniósł eksport netto w 2000 r.?
− Ile wyniosło saldo budżetu państwa w 2008 r.?
− Ile wyniósł produkt narodowy netto w 2004 r.?

Wiedząc, że ceny w gospodarce w 2004 r. były wyższe o 15% względem 2000 r., a w 2008 r. były wyższe o 10% względem 2004 r., odpowiedz na poniższe pytania:
− Ile wyniosła wartość produktu krajowego brutto w 2004 r. w cenach z 2000 r.
− Ile wyniósł realny wzrost produktu krajowego brutto w latach 2000–2008?

Pobierz klucz z odpowiedziami na pytania z zawodów szkolnych XXIII OWE.

1. Pytanie opisowe o charakterze ogólnym:
Jakie kwestie w polityce ochrony środowiska budzą najwięcej kontrowersji? Czy Twoim zdaniem państwo dysponuje narzędziami pozwalającymi skutecznie realizować tę politykę?

2. Pytanie, wybierane spośród trzech, uwzględniające preferencje sponsora:
− Zaproponuj strategię dystrybucji produktów ubezpieczeniowych dla zakładu ubezpieczeń, który zamierza rozpocząć działalność w Polsce.
− Omów rolę obowiązkowych ubezpieczeń gospodarczych w gospodarce rynkowej.
− Na podstawie mapy ryzyka wybranego polskiego eksportera przedstaw propozycję pakietu ubezpieczeń dla tej firmy.

3. Zadanie analityczne:
W pewnym mieście zlokalizowane jest duże przedsiębiorstwo, które emituje zanieczyszczenia do atmosfery. Przedsiębiorstwo emituje 30 tys. ton zanieczyszczeń. Koszt całkowity (w tys. zł) ograniczenia skali zanieczyszczeń jest opisany równaniem KC = 14Q + 0,25Q² (gdzie Q to ilość zanieczyszczeń wyrażona w tys. ton zlikwidowanych przez przedsiębiorstwo). Całkowita korzyść społeczna ze zmniejszenia skali zanieczyszczeń związana z poprawą zdrowotności została oszacowana równaniem: SK = 20Q – 0,05Q², gdzie Q oznacza całkowitą ilość usuniętych zanieczyszczeń w tys. ton.

Odpowiedz na następujące pytania:
− Władze miasta rozważają wprowadzenie opłaty za emisję zanieczyszczeń do atmosfery na poziomie 24 tys. zł/tys. ton. Oblicz, o ile tys. ton zdecyduje się zmniejszyć emisję zanieczyszczeń to przedsiębiorstwo po wprowadzeniu opłaty (założenie: przedsiębiorstwo działa racjonalnie).
− Oblicz, jaka powinna być wielkość emisji zanieczyszczeń, aby całkowita korzyść społeczna netto była maksymalna.
− Jaką wysokość kosztu całkowitego musiałoby ponieść przedsiębiorstwo, aby zredukować poziom zanieczyszczeń do poziomu ustalonego w pkt 2?
− Jaka powinna być wysokość opłaty za emisję zanieczyszczeń, zakładając, że władze miasta chciałby zredukować ilość zanieczyszczeń, tak aby ich wielkość pozwalała na maksymalizację korzyści społecznej netto?

Pobierz klucz z odpowiedziami na pytania z zawodów centralnych XXII OWE.

1. Pytanie opisowe o charakterze ogólnym:
Omów znaczenie środowiska naturalnego dla rozwoju gospodarczego oraz przedstaw jego wpływ na zróżnicowanie regionalne Polski.

2. Pytanie sprawdzające rozumienie artykułu:
Na podstawie załączonego artykułu M. Szczepaniuka pt. Klimat zachwieje gospodarką z „Gazety Prawnej” nr 177 (2299) z 10.09.2008 r. omów znaczenie celów ekologicznych w strategiach przedsiębiorstw oraz ich rolę w budowaniu długookresowej przewagi konkurencyjnej.

Pobierz klucz z odpowiedziami na pytania z zawodów okręgowych XXII OWE.
Pobierz materiał dodatkowy – tekst artykułu.

1. Pytanie opisowe o charakterze ogólnym:
Do jakich konsekwencji społeczno-gospodarczych może doprowadzić kontynuacja obecnych tendencji zmian klimatu Ziemi i co czynić, aby zapobiec ich katastrofalnym następstwom? Przedstaw własną propozycję, w jaki sposób zapewnić przyszłym pokoleniom przyjazne, niezbędne im do życia i pracy środowisko naturalne.

2. Zadanie z podstaw ekonomii:
Rynkowa funkcja podaży pewnego rodzaju baterii dana jest wzorem q = 36 + 2p, natomiast funkcja popytu q = 114 – 4p, gdzie: q – liczba baterii (w mln szt.), p – cena baterii.
– Narysuj funkcje popytu i podaży.
– Oblicz cenę i ilość równowagi.

Pod naciskiem ekologów rząd wprowadza opłatę produktową pobieraną od producentów w wysokości 2,00 zł/szt.
− Oblicz nową cenę równowagi i ilość równowagi.
− Oblicz należną państwu opłatę produktową.
− Jak będzie wyglądać rozkład obciążenia opłatą produktową pomiędzy nabywcami i sprzedawcami? Odpowiedź krótko uzasadnij.

Pobierz klucz z odpowiedziami na pytania z zawodów szkolnych XXII OWE.

1. Pytanie opisowe o charakterze ogólnym:
Scharakteryzuj poziom życia gospodarstw domowych w Polsce na tle krajów Unii Europejskiej.

2. Pytanie, wybierane spośród trzech, uwzględniające preferencje sponsora:
– Przedstaw, z jakich instrumentów ubezpieczeniowych powinno skorzystać gospodarstwo domowe, które zaciągnęło długoterminowy kredyt mieszkaniowy. Uzasadnij swój wybór.
– Na podstawie mapy ryzyka osób często podróżujących za granicę przedstaw propozycję kompleksowego pakietu ubezpieczeń dla tego segmentu klientów.
– Scharakteryzuj znaczenie prewencji w ubezpieczeniach oraz wskaż najlepsze – Twoim zdaniem – programy prewencji.

3. Zadanie analityczne:
Na rynku telefonii komórkowej działają dwa konkurencyjne przedsiębiorstwa. Koszty krańcowe są stałe i wynoszą 0,40 zł/minutę. Przeciętne koszty całkowite są równe kosztom krańcowym.
Przedsiębiorstwa mają tylko dwie możliwości – ustalić wysoką cenę na poziomie 0,80 zł/minutę lub niską cenę na poziomie 0,60 zł/minutę. Jeśli zażądają wysokich cen, każda z firm może oczekiwać miesięcznej sprzedaży po 2,5 mln minut. Natomiast jeśli wyznaczą niską cenę, miesięczna sprzedaż każdej firmy wzrośnie do 3,5 mln minut. Alternatywnie: jeśli jedno z przedsiębiorstw zażąda wysokiej ceny, a drugie ustali cenę na niskim poziomie, to pierwsze osiągnie miesięczny wolumen sprzedaży 1,25 mln minut, a drugie 6 mln minut.
Oba przedsiębiorstwa ustalają cenę niezależnie od siebie i dążą do maksymalizacji zysku całkowitego.

Odpowiedz na następujące pytania:
– Jaką politykę cenową wybiorą przedsiębiorstwa (wysokie czy niskie ceny)? Odpowiedź krótko uzasadnij.
– Ile będzie wynosił zysk całkowity każdej z firm dla strategii przyjętej w pkt. 1?
– Czy odpowiedź na pytanie z pkt. 1 (ceteris paribus) zmieniłaby się, gdyby okazało się, że jedno przedsiębiorstwo żądałoby 0,60 zł/minutę, zaś drugie 0,80 zł/minutę, a wielkość sprzedaży wyniosłaby wówczas, odpowiednio, 4 mln minut i 2 mln minut (zamiast wcześniejszych 6 mln minut i 1,25 mln minut)? Odpowiedź uzasadnij.
– Jakiego rodzaju działania powinny podjąć przedsiębiorstwa, aby wpływ zmiany cen rynkowych na ich udział w rynku był jak najmniejszy?

Pobierz klucz z odpowiedziami na pytania z zawodów centralnych XXI OWE.

1. Pytanie opisowe o charakterze ogólnym:
Scharakteryzuj proces oszczędzania gospodarstw domowych oraz czynniki określające wybór formy oszczędzania.

2. Pytanie sprawdzające rozumienie artykułu:
Na podstawie załączonego artykułu odpowiedz na następujące pytania:
– Oszacuj, o ile zmieniła się liczba pracujących w Polsce pomiędzy 1998 a 2004 r.
– Na podstawie danych Komisji Europejskiej podaj, w którym państwie szara strefa (mierzona jej udziałem w PKB) jest najmniejsza.
– Wymień pięć negatywnych konsekwencji zatrudnienia na czarno dla pracowników.
– Oblicz, ile w 2006 r. wynosiły przychody z nieujawnionych źródeł.
– Wymień trzy główne branże, w których najczęściej dochodzi do zatrudnienia na czarno.

3. Zadanie sprawdzające umiejętność korzystania z danych statystycznych:
W tabeli zamieszczono wybrane informacje na temat przeciętnych miesięcznych wydatków na towary i usługi konsumpcyjne na 1 osobę w gospodarstwach domowych w 1999 i 2006 r.

Grupy wydatków	Kwota		Struktura		Dynamika
	1999	2006	1999	2006	2006/1999 (1999=100)
Żywność i napoje bezalkoholowe	171 zł		32,26%
Odzież i obuwie		40 zł		5,61%
Użytkowanie mieszkania i nośniki energii, wyposażenie mieszkania i prowadzenie gospodarstwa domowego		185 zł			136,03
Zdrowie, rekreacja i kultura, edukacja	68 zł				147,06
Transport i łączność	66 zł	104 zł
Pozostałe wydatki konsumpcyjne		82 zł			149,09
Wydatki na towary i usługi konsumpcyjne ogółem			100%	100%

Źródło: Budżety gospodarstw domowych w 1999 r., „Informacje i Opracowania Statystyczne”, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 2000, s. 25; Budżety gospodarstw domowych w 2006 r., „Informacje i Opracowania Statystyczne”, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 2007, s. 60.

– Uzupełnij w tabeli brakujące wartości. Kwoty wydatków na poszczególne grupy towarów i usług konsumpcyjnych należy zaokrąglić do pełnych złotych, natomiast wskaźniki struktury i dynamiki do dwóch miejsc po przecinku.
– Na podstawie danych z tabeli uzupełnij poniższe zdania:
a) udział wydatków na zdrowie, rekreację i kulturę oraz edukację w wydatkach na towary i usługi konsumpcyjne ogółem wynosił w 2006 r. ________ %,
b) wydatki na użytkowanie mieszkania i nośniki energii oraz wyposażenie mieszkania i prowadzenie gospodarstwa domowego w 2006 r. ________ (wzrosły/spadły) o ________ % w porównaniu z 1999 r.,
c) największą dynamikę zanotowano w przypadku wydatków _________________. Wynosiła ona ________ %.
Wiedząc dodatkowo, że ceny w 2006 r. były wyższe o 27% niż w 1999 r.:
d) wydatki na towary i usługi konsumpcyjne ogółem ________ (wzrosły/spadły) realnie o ________ %,
e) wydatki na odzież i obuwie w 2006 r. w cenach z 1999 r. wynosiły ________ zł.

Pobierz klucz z odpowiedziami na pytania z zawodów okręgowych XXI OWE
Pobierz materiał dodatkowy – tekst artykułu

1. Pytanie opisowe o charakterze ogólnym, wybierane spośród dwóch zaproponowanych:
– Na przykładzie Twojego regionu omów, jak sytuacja na rynku czynników wytwórczych (ziemi, pracy i kapitału) wpływa na sytuację dochodową i majątkową gospodarstw domowych.
– Scharakteryzuj przyczyny migracji ludności oraz oceń ich wpływ na sytuację ekonomiczną gospodarstw domowych w Twoim regionie.

2. Zadanie z podstaw ekonomii:
Użyteczność całkowitą (TU) wyrażoną w zł uzyskiwaną z konsumpcji różnych ilości batonów orzechowych (Q) przez pewnego konsumenta opisuje poniższa tabela:

Q	0	1	2	3	4	5
TU	0	4	7	9	10	9
MU	0	.	.	.	.	.

– Wyjaśnij, czym jest użyteczność krańcowa (MU).
– Oblicz użyteczność krańcową (MU) czerpaną z konsumpcji kolejnych batonów przez tego konsumenta.
– Zakładając, że cena batona orzechowego wynosi 2 zł, podaj ile batonów zostanie zakupionych przez tego konsumenta. Wyjaśnij dlaczego.

Pobierz klucz z odpowiedziami na pytania z zawodów szkolnych XXI OWE

1. Pytanie o charakterze ogólnym (przekrojowym):
Scharakteryzuj innowacyjność jako czynnik wzrostu gospodarczego oraz wyjaśnij mechanizm inwestowania w rozwój kapitału intelektualnego w przedsiębiorstwie.

2. Pytanie, wybierane spośród trzech, uwzględniające preferencje sponsora:
– Przedstaw plan racjonalnego wykorzystania instrumentów rynku ubezpieczeń w Twoim codziennym życiu.
– Przygotuj plan minimalizacji ryzyka budowy własnego domu jednorodzinnego przy wykorzystaniu instrumentów bankowych i ubezpieczeniowych.
– Przedstaw plan pokrycia ryzyka firmy świadczącej krajowe i zagraniczne usługi transportowe.

3. Zadanie analityczne:
Kraj prowadzi wymianę gospodarczą z zagranicą. Eksport wynosi 180 mld zł, import 120 mld zł, zaś dochód narodowy 1000 mld zł. Wiadomo, że eksport jest autonomiczny, import zależy od dochodu, a krańcowa skłonność do importu wynosi 0,12. Odpowiedz na następujące pytania: (1) ile wynosi eksport netto? (2) bilans handlowy będzie zrównoważony, gdy dochód spadnie/wzrośnie o...; (3) jak zmieni się eksport netto jeśli dochód spadnie o 5%? (4) jaki skutek spowoduje wzrost krańcowej skłonności do importu?

1. Pytanie o charakterze ogólnym (przekrojowym):
Scharakteryzuj współczesne podejście przedsiębiorstw do inwestowania w kapitał ludzki. Wyjaśnij na czym polega luka innowacyjna oraz przedstaw możliwości jej zmniejszania w polskich przedsiębiorstwach.

2. Pytanie sprawdzające rozumienie tekstu lub artykułu:
Na podstawie załączonego fragmentu artykułu przedstaw własną opinię o konkurencyjności polskiej gospodarki.

3. Zadanie sprawdzające umiejętność korzystania z danych statystycznych:
Na podstawie danych na temat wielkości produkcji ryżu, pszenicy i kukurydzy w Indiach odpowiedz na pytania: (1) jaki był poziom (w mln t) światowej produkcji ryżu w roku R3? (2) o ile (w mln t) światowa produkcja pszenicy przewyższała produkcję kukurydzy na świecie w roku R3? (3) zakładając, że światowa produkcja ryżu jest na stałym poziomie w latach R1 i R2 równym 70% wielkości produkcji w roku R3, oblicz średni procentowy udział Indii w produkcji ryżu w tych latach; (4) ile wynosiła światowa produkcja kukurydzy (w mln t) w rokuR2 jeśli udział Indii w światowej produkcji kukurydzy był taki sam w latach R2 i R3?

Wielkość produkcji (w mln t)				Udział w produkcji światowej (w %) w roku R3
Rodzaj produkcji	Lata
	R1	R2	R3
Ryż	62,9	79,8	109,5	21,0
Pszenica	20,9	31,8	54,2	9,7
Kukurydza	6,1	6,8	9,4	1,8

1. Pytanie o charakterze ogólnym (przekrojowym), wybierane spośród dwóch zaproponowanych:
– Scharakteryzuj proces edukacji i uzyskiwania specjalizacji zawodowej w Twoim środowisku oraz wyjaśnij, na czym polega planowanie kariery.
– Przedstaw cechy przedsiębiorstwa innowacyjnego oraz wskaż, na przykładzie wybranego przedsiębiorstwa, które działania zwiększają jego szanse na rynku globalnym.

2. Zadanie z podstaw mikro- lub makroekonomii:
Tabela zawiera informacje dotyczące produkcji pewnego dobra. Odpowiedz ile wynoszą: (1) koszty stałe produkcji, (2) koszty krańcowe – jeśli produkcję ustalono na poziomie 5 szt., (3) przeciętny koszt zmienny wyprodukowania 2 szt. dobra, (4) wskaż od jakiego poziomu produkcji koszty krańcowe zaczynają rosnąć.

Wielkość produkcji (w szt.)	Koszty całkowite (w tys. zł)
0	20
1	26
2	29
3	31
4	33
5	36
6	41
7	48

1. Pytanie o charakterze ogólnym (przekrojowym):
Wyjaśnij wpływ położenia geograficznego i polityki regionalnej w Polsce na atrakcyjność lokalizacji inwestycji. Przedstaw własny pomysł na ograniczenie ryzyka dowolnej inwestycji finansowanej z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej.

2. Pytanie, wybierane spośród trzech, uwzględniające preferencje sponsora:
– Wyjaśnij zastosowanie produktów bankowych i ubezpieczeniowych w realizacji Twoich planów działalności gospodarczej na własny rachunek.
– Przedstaw projekt ubezpieczenia swoich inwestycji prywatnych po ukończeniu szkoły lub studiów wykorzystując w tym celu prognozy ryzyka oraz produkty i instrumenty systemu ubezpieczeń w Polsce.
– Zbuduj ogólny plan pokrycia przewidywanych ryzyk przy pomocy produktów ubezpieczeniowych dla jednej z wybranych firm: architektoniczno-budowlanej, informatycznej, doradztwa finansowego lub personalnego.

3. Zadanie analityczne:
Wykonaj rachunek zysków i strat oraz ustal wysokość zysku (straty) brutto ze sprzedaży i wysokość zysku (straty) na sprzedaży na podstawie poniższych danych.

1	Przychody ze sprzedaży towarów i materiałów	31.700 mln zł
2	Przychody ze sprzedaży produktów	159.200 mln zł
3	Wartość sprzedanych towarów i materiałów	30.200 mln zł
4	Koszty wytworzenia sprzedanych produktów	88.700 mln zł
5	Koszty sprzedaży	1.500 mln zł
6	Koszty ogólne zarządu	34.500 mln zł

1. Pytania opisowe o charakterze ogólnym (przekrojowym):
– Przedstaw zasady oceny ryzyka zawodowego, wskaż najbardziej perspektywiczne zawody w polskiej gospodarce i uzasadnij swój wybór.
– Wyjaśnij na czym polega ryzyko walutowe oraz przedstaw własną ocenę wybranego przedsięwzięcia inwestycyjnego, przy użyciu samodzielnie wypełnionego poniższego zestawienia, charakteryzującego wpływ zmian kursu walutowego na poziom opłacalności inwestycji obliczanej w walucie krajowej.

Pozycja przepływów pieniężnych	Kierunkowe skutki zmiany kursu waluty krajowej dla opłacalność obliczanej w walucie krajowej (wzrost lub spadek opłacalności)
	deprecjacja	aprecjacja
A. Inwestycyjne
Sprzedaż rzeczowych aktywów trwałych w walutach obcych
Zakup rzeczowych aktywów trwałych w walutach obcych
B. Operacyjne
Przychody ze sprzedaży denominowane w walutach obcych
Koszty operacyjne denominowane w walutach obcych (koszty materiałów i surowców z importu)
C. Finansowe
Zaciągnięcie kredytu w walucie obcej
Spłata kredytu w walucie obcej
Emisja dłużnych papierów wartościowych denominowanych w walutach obcych
Wykup dłużnych papierów wartościowych denominowanychw walutach obcych

1. Pytanie o charakterze ogólnym (przekrojowym):
Scharakteryzuj ryzyko i jego rodzaje oraz przedstaw własną koncepcję minimalizacji ryzyka inwestycyjnego w Twoim regionie.

1. Pytanie o charakterze ogólnym (przekrojowym):
– Scharakteryzuj związki między polityką regionalną i strukturalną Unii Europejskiej oraz wyjaśnij jakie z nich wynikają szanse i zagrożenia dla Polski w dziedzinie zatrudnienia i rynku pracy.
– Wymień priorytety projektu „Narodowego planu rozwoju na lata 2007–2013” oraz uzasadnij, które z nich mogą mieć najistotniejszy wpływ na rozwój Twojego regionu.

2. Zadanie analityczne:
Na podstawie danych zestawionych w poniższym bilansie oraz rachunku wyników wykonaj obliczenia rentowności kapitałów własnych (ROE) i rentowności kapitałów ogółem (ROA) oraz wyjaśnij, na czym polega efekt dźwigni finansowej.

Bilans
Aktywa	Kwota	Pasywa	Kwota
A. Aktywa trwałe:	30	A. Kapitał (fundusz) własny	40
– majątek trwały	30	B. Kapitał obcy – krótkoterminowy:	40
B. Majątek obrotowy:	70	– zobowiązania krótkoterminowe i fundusze specjalne	40
– środki pieniężne	10
– należności	20	C. Kapitał obcy długoterminowy:	20
– zapasy	40	– kredyty i rezerwy emerytalne	20
Suma aktywów	100	Suma pasywów	100
Rachunek zysków i strat
Koszty	185	Przychody ze sprzedaży	210
Zysk	15	Zmiana stanu zapasów	–10

1. Pytania o charakterze ogólnym (przekrojowym):
– Scharakteryzuj strategię lizbońską oraz podejście do koordynacji polityki strukturalnej i regionalnej w ramach Unii Europejskiej.
– Na podstawie danych zamieszczonych w tabeli przedstawiającej skonsolidowany bilans systemu finansów publicznych w 2002 r. (w mld zł) scharakteryzuj bilans oraz omów perspektywiczne możliwości tego systemu w prefinansowaniu programów polityki strukturalnej Unii Europejskiej.

 

1. Pytanie o charakterze ogólnym (przekrojowym):
Scharakteryzuj system pomocy Unii Europejskiej dla regionów Europy oraz wskaż na jakie cele można uzyskać środki z budżetu Unii Europejskiej w Twojej gminie.

Przesunięcie krzywej podaży w lewo oznacza:
a)    zwiększenie wielkości podaży przy każdej cenie
b)    niższą cenę w stosunku do każdej wielkości podaży przed zmianą położenia krzywej
c)    wyższą cenę w stosunku do każdej wielkości podaży przed zmianą położenia krzywej
d)    żadna z powyższych odpowiedzi nie jest prawi¬dłowa

Wszystkie koszyki dóbr leżące pod krzywą obojęt¬ności, na której znajduje się punkt optimum kon-sumenta, są dla niego:
a)    mniej użyteczne, lecz osiągalne
b)    tak samo użyteczne i osiągalne
c)    mniej użyteczne i osiągalne lub też nieosiągalne
d)    nieosiągalne, ale tak samo użyteczne

Jeżeli przedsiębiorstwo znajduje się w optimum technicznym, to:
a)    ponosi najniższe koszty stałe
b)    ponosi najniższy koszt krańcowy
c)    ponosi najniższy przeciętny koszt całkowity
d)    osiąga największy utarg przeciętny

Utarg przeciętny w monopolu ma wartości:  
a)    wyższe niż utarg krańcowy
b)    wyższe niż utarg całkowity
c)    dodatnie, ale mniejsze niż utarg krańcowy
d)    nie można tego określić bez dodatkowych infor¬macji

Które z poniższych działań państwa można uznać za automatyczne stabilizatory koniunktury?
a)    progresywny system podatkowy
b)    program robót publicznych
c)    operacje otwartego rynku
d)    dotacje dla przedsiębiorstw z branży wysokich technologii

Eksport netto jest to eksport pomniejszony o:
a)    wydatki konsumpcyjne
b)    import
c)    podatki i cła
d)    zakupy rządowe dokonane za granicą

Wzrost deficytu budżetowego może prowa¬dzić do spadku:
a)    inwestycji prywatnych
b)    stopy procentowej
c)    kursu walut obcych
d)    autonomicznych wydatków konsumpcyjnych

Prawo Okuna stwierdza, że:
a)    wzrost luki PKB o 1 punkt procentowy zmniej¬sza poziom inflacji o około 0,2–0,3 punktu procentowego
b)    wzrost stopy bezrobocia o 1 punkt procentowy powyżej naturalnej stopy bezrobocia powiększa lukę PKB o około 2–3 punkty procentowe
c)    zmniejszenie luki PKB o 1 punkt procentowy zwiększa deficyt bilansu handlowego o około 2–3 procent
d)    wzrost wydatków budżetowych o 1 procent zmniejsza lukę PKB o około 2–3 punkty pro-centowe

Bezrobocie frykcyjne związane jest z:
a)    niedopasowaniem wymagań pracodawców i kwalifikacji siły roboczej
b)    utrzymywaniem się poziomu wynagrodzeń powyżej poziomu równowagi wyznaczonego przez przecięcie się krzywej popytu i podaży pracy
c)    wejściem gospodarki w fazę recesji
d)    poszukiwaniem nowego miejsca pracy w związku ze zmianą miejsca zamieszkania

Cła są dochodami:
a)    Głównego Urzędu Ceł
b)    ministra finansów
c)    budżetu państwa
d)    budżetu właściwego samorządu terytorialnego

W strukturze portfela inwestycyjnego otwartych funduszy emerytalnych największy udział mają:
a)    skarbowe instrumenty dłużne
b)    akcje
c)    depozyty bankowe i bankowe papiery wartościowe
d)    inwestycje w zagraniczne akcje i instrumenty dłużne

Wystawca weksla to:
a)    trasant
b)    trasat
c)    remitent
d)    indosatariusz

Rekrutacja wewnętrzna jest przeprowadzana za pomocą:
a)    wysłania pisemnych ofert pracy do wybranych osób zatrudnionych w innych przedsiębior-stwach
b)    zamieszczania ogłoszeń tylko w mediach o zasięgu krajowym
c)    rozpatrywania kandydatur tylko wśród zatrudnio¬nych pracowników w danej organizacji
d)    zlecania przeprowadzenia naboru przez „łow¬ców głów” (head hunters)

Do głównych wad struktury liniowej zaliczamy:
a)    naruszenie zasady jednoosobowego kierownictwa
b)    przeciążenie pracą kierowników
c)    zatarcie odpowiedzialności za podejmowane decyzje
d)    nadmierna specjalizacja kierowników