Janina Godłów–Legiędź

Transformacja ustrojowa z perspektywy nowej ekonomii instytucjonalnej

Przebieg procesów transformacji w krajach Europy Środkowej i Wschodniej potwierdza tezy nowej ekonomii instytucjonalnej (NEI) podkreślające znaczenie sfery politycznej i instytucji w procesie tworzenia efektywnych rynków. Powodzenie transformacji zależy od stopnia wprowadzenia zasady rządów prawa i zgodności zwyczajów, tradycji i mentalności dominującej w transformowanych gospodarkach z formalnymi zasadami gospodarki rynkowej. Istotnym czynnikiem hamującym proces tworzenia nowego systemu motywacyjnego i dostosowywania nieformalnych reguł działania do instytucji gospodarki kapitalistycznej jest korupcja. NEI w oparciu o realistyczne oceny efektywności działań państwa w gospodarce skłania się ku liberalnej koncepcji roli państwa w procesie rozwoju i transformacji W artykule omawia się przebieg procesów transformacji w Polsce i wyniki badań instytucji międzynarodowych w powiązaniu z teoriami NEI.

Krzysztof Bartosik

Handel zagraniczny a zatrudnienie (ujecie teoretyczne)

Globalizacja gospodarki światowej spowodowała rozwój badań nad wpływem handlu zagranicznego na zatrudnienie. Przeważają badania w ramach tradycyjnej teorii handlu zakładającej jego wpływ na zatrudnienie przez zmiany w gałęziowej strukturze produkcji. Ograniczona zdolność tej teorii do wyjaśnienia niektórych zjawisk wywoływanych przez handel na rynku pracy i wyniki analiz empirycznych przyczyniły się do ewolucji badań oraz rozwoju alternatywnych kierunków badań. Wyrazem pierwszej tendencji jest powstanie modeli uwzględniających zróżnicowaną elastyczność rynków pracy i międzynarodowy outsourcing. Jednym z przejawów drugiej tendencji jest rozwój badań uwzględniających takie ścieżki oddziaływania handlu na zatrudnienia, jak zmiany w wydajność pracy, siły związków zawodowych czy elastyczności popytu na pracę.